อกไก่ปั่น สำหรับ ผู้สูงอายุ เสริมโปรตีน ดื่มง่าย ดื่มอย่างไรให้ปลอดภัย

อกไก่ปั่น ผู้สูงอายุ คือ ทางเลือกเสริมโปรตีนแบบดื่ม สำหรับผู้สูงวัยที่กินเนื้อสัตว์ได้น้อยเพราะเคี้ยวลำบาก ฟันไม่ดี หรือเบื่ออาหาร กลุ่มผู้เชี่ยวชาญ PROT-AGE แนะนำให้คนอายุเกิน 65 ปี ได้โปรตีนอย่างน้อย 1.0–1.2 กรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ต่อวัน อกไก่ปั่นช่วยเติมส่วนที่ขาดได้ แต่ควรดื่มเป็นมื้อเสริม ไม่ใช่แทนอาหารหลัก

ทำไม ผู้สูงอายุ หลายคนหันมาดื่ม อกไก่ปั่น ?

ผู้สูงอายุหลายคนกินข้าวได้ แต่กินกับข้าวที่เป็นโปรตีนได้น้อย เนื้อสัตว์ชิ้นใหญ่เคี้ยวยาก ปลามีก้าง ไข่กินทุกวันก็เบื่อ สุดท้ายมื้อหนึ่งจึงมีแต่ข้าวต้มกับผักดอง อกไก่ที่ปั่นละเอียดเป็นเครื่องดื่มช่วยแก้ปัญหาเรื่องเนื้อสัมผัส ไม่ต้องเคี้ยว จิบได้ทีละน้อย และเปิดดื่มได้ทันที

อีกเหตุผลคือ ร่างกายผู้สูงอายุตอบสนองต่อโปรตีนน้อยลงกว่าตอนหนุ่มสาว จึงต้องได้โปรตีนมากขึ้นเพื่อรักษากล้ามเนื้อเท่าเดิม ตามรายงานของ PROT-AGE (PROT-AGE Study Group)

ภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย ( Sarcopenia ) เกี่ยวกับโปรตีนอย่างไร

ภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย หรือ ซาร์โคพีเนีย คือภาวะที่กล้ามเนื้อลดทั้งขนาดและแรง จนลุกจากเก้าอี้ยาก เดินช้า หรือหกล้มง่าย คณะทำงานยุโรป EWGSOP2 ระบุว่าภาวะนี้พบบ่อยในผู้สูงอายุ และให้ใช้ "แรงของกล้ามเนื้อที่ต่ำ" เป็นสัญญาณแรก (EWGSOP2)

โปรตีนเป็นวัตถุดิบในการซ่อมและสร้างกล้ามเนื้อ แต่โปรตีนอย่างเดียวไม่พอ PROT-AGE แนะนำให้ผู้สูงอายุออกกำลังกายทั้งแบบแอโรบิกและแบบมีแรงต้านในระดับที่ปลอดภัยควบคู่กันไปด้วย เช่น ลุกนั่งจากเก้าอี้ ยกขวดน้ำ หรือเดินเร็ว ตามที่แพทย์อนุญาต

ผู้สูงอายุ ต้องการ โปรตีน วันละเท่าไหร่

ตัวเลขคอลัมน์ขวามาจากคำแนะนำของ PROT-AGE สำหรับผู้สูงอายุที่มีโรคเฉียบพลันหรือเรื้อรัง ยกเว้นผู้ป่วยโรคไตระยะรุนแรงที่ยังไม่ได้ฟอกไต ซึ่งอาจต้องจำกัดโปรตีน เพื่อให้เห็นภาพ อกไก่สุก 100 กรัม มีโปรตีน 31 กรัม ตาม USDA ดูวิธีคำนวณเพิ่มเติมได้ที่ โปรตีน ที่เราควรทานต่อวัน ต้องใช้ปริมาณเท่าไหร่

อกไก่ปั่น ผู้สูงอายุ ช่วยเรื่องเคี้ยวยาก กลืนยาก เบื่ออาหาร ได้ไหม

• เคี้ยวยาก ใส่ฟันปลอม ช่วยได้ดี เพราะไม่ต้องเคี้ยว ได้โปรตีนจากเนื้อไก่จริงในรูปของเหลว
• เบื่ออาหาร กินได้ทีละน้อย แบ่งจิบครั้งละครึ่งแก้วระหว่างมื้อ ง่ายกว่าบังคับให้กินเนื้อชิ้นใหญ่
• กลืนลำบาก สำลักบ่อย ต้องระวัง ของเหลวบางชนิดทำให้สำลักง่ายกว่าอาหารข้น ควรให้แพทย์หรือนักแก้ไขการพูดประเมินก่อนว่าความข้นแบบไหนปลอดภัย (MedlinePlus: Swallowing Disorders)

อกไก่ปั่นช่วยให้กินโปรตีนง่ายขึ้น แต่ไม่ได้รักษาอาการกลืนลำบากหรือภาวะขาดสารอาหาร ถ้าน้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ ควรพบแพทย์

วิธีให้ อกไก่ปั่น ผู้สูงอายุ ดื่มอย่างปลอดภัย

1. นั่งตัวตรงทุกครั้งที่ดื่ม จิบช้า ๆ ไม่ดื่มตอนนอนราบหรือง่วงมาก
2. แบ่งเป็นมื้อเล็ก ครึ่งขวดตอนสาย ที่เหลือปิดฝาเข้าตู้เย็นไว้ดื่มตอนบ่าย ช่วยกระจายโปรตีนตลอดวันและไม่อิ่มจนกินมื้อหลักไม่ลง
3. ไม่ใช้แทนมื้อหลัก ผู้สูงอายุยังต้องได้ข้าว ผัก ผลไม้ และใยอาหาร อ่านเพิ่มที่ อกไก่ปั่น แทนมื้อหลัก ได้ไหม
4. เก็บตามฉลาก เปิดแล้วดื่มให้หมดตามเวลาที่ฉลากกำหนด ไม่ทิ้งไว้นอกตู้เย็นนาน
5. ดูฉลากขวดทุกครั้ง เช็กโปรตีน น้ำตาล และโซเดียมต่อหน่วยบริโภค ถ้าเลือก Kleens อกไก่ปั่น ก็ดูตัวเลขจากฉลากรุ่นที่ซื้อจริง

ข้อควรระวัง อกไก่ปั่น ผู้สูงอายุ ที่เป็นโรคไต เบาหวาน หรือกินยาประจำ

• โรคไต ผู้ป่วยบางระยะต้องคุมโปรตีนและฟอสฟอรัส ควรให้นักกำหนดอาหารหรือแพทย์ช่วยหาปริมาณที่พอดี (NIDDK)
• เบาหวาน ดูน้ำตาลและคาร์โบไฮเดรตบนฉลาก และนับเป็นส่วนหนึ่งของอาหารทั้งวัน
• ยาพาร์กินสันกลุ่ม เลโวโดปา MedlinePlus แนะนำให้คุยกับแพทย์ก่อนเปลี่ยนไปกินอาหารโปรตีนสูง (MedlinePlus: Levodopa and Carbidopa)
• แพ้ไก่ หรือแพ้ส่วนผสมอื่น อ่านส่วนประกอบบนฉลากก่อนดื่ม

สรุป อกไก่ปั่น ผู้สูงอายุ

• ผู้สูงอายุต้องการโปรตีนอย่างน้อย 1.0–1.2 กรัม ต่อกิโลกรัม ต่อวัน มากกว่าผู้ใหญ่ทั่วไป
• อกไก่ปั่นช่วยเรื่องเคี้ยวยากและเบื่ออาหาร แต่คนที่กลืนลำบากต้องให้แพทย์ประเมินก่อน
• ดื่มเป็นมื้อเสริม แบ่งจิบ นั่งตัวตรง และออกกำลังกายเบา ๆ ควบคู่ไปด้วย
• โรคไต เบาหวาน หรือกินยาประจำ ปรึกษาแพทย์ก่อน ดู Kleens อกไก่ปั่น ทุกรุ่น

แหล่งอ้างอิง

• Bauer J. et al. PROT-AGE Study Group, J Am Med Dir Assoc (2013) — โปรตีนที่เหมาะกับผู้สูงอายุ
• Cruz-Jentoft AJ. et al. EWGSOP2, Age and Ageing (2019) — นิยามภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย
• USDA FoodData Central — อกไก่อบสุก FDC 171477
• MedlinePlus — Swallowing Disorders
• MedlinePlus — Levodopa and Carbidopa
• NIDDK — Eating Right for Chronic Kidney Disease